Leave Some Space

วันพรุ่งนี้ส่งรายงานวิชาสุดท้าย สอบเสร็จหมดแล้ว หลังจากนี้ก็รอ work shop ที่อัมพวาอีกที เริ่มไปไซท์ก็วันที่ 3 มีนาคม ถึง 11 เมษายน วันก่อนไปรับเพื่อนนักเรียนชาวเยอรมันที่จะมาร่วม work shop ด้วย ระหว่างทางเขาพูดว่า “เอ้ยย เขียวกว่าที่คิดไว้ ไม่คิดว่าจะเขียวมากขนาดนี้” เพื่อนอีกคนถามว่า “ที่นึกไว้เป็นยังไงหละ” “…..” “ทะเลทราย?” “ไม่ ซะทีเดียว…ฮา?” หลังจากนี้คงสนุกมากขึ้นอีก แต่อากาศช่วงนี้เป็นแบบนี้ครับ น่านอน : )

เสร็จแล้วครับ ได้มีโอกาสร่วมงาน Bangkok Carbon City: Forum and Workshop on Architecture and Urbandesign ที่จัดขึ้นโดยภาควิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์และผังเมือง มหาวิทยาลัยโคลัมเบียและ ภาควิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาฯ คำถามหลักของการสำรวจครั้งนี้ก็เป็นเรื่องเกี่ยวกับ “Carbon dioxide” ซึ่งมีพิษร้ายแรงแก่สิ่งมีชีวิตทั้งหลายที่มีปริมาณมากในกรุงเทพฯ มันเกิดขึ้นได้อย่างไร? มีวิธีใดบ้างจะลดให้น้อยลงหรือหมดไปในที่สุด? กรุงเทพฯก่อนหน้านี้เป็นอย่างไร? ผู้คนมีความรู้สึกอย่างไร? อะไรสัมพันธ์กับอะไร อย่างไร? บลาบลาบลาครับ : )

เราทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานให้กับกลุ่มที่ 3 (มีทั้งหมด 6 กลุ่ม) แต่ละกลุ่มต้องเก็บข้อมูลด้วยการลงพื้นที่ทั้งหมด 6 แห่งในกรุงเทพฯ (พื้นที่บริเวณเลียบคลองผดุงกรุงเกษม ในกรุงเทพฯ) กลุ่มที่ 3 รับผิดชอบพื้นที่ “มหานาค” ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีตลาดสด ผัก ผลไม้และเสื้อผ้า ของใช้ต่างๆ หมุนเวียนกันไปตลอด 24 ชั่วโมง นักเรียนจากโคลัมเบียจะต้องวางแผนและเก็บข้อมูลและทำการวิเคราะห์พื้นที่เพื่อให้ได้ข้อมูลสำหรับกลับไปแบ่งทีมเพื่อทำการออกแบบต่อไป (นี่เป็นโครงการสุดท้ายก่อนที่พวกเขาจะสำเร็จการศึกษาในหลักสูตรนี้แล้ว) และผุ้ควบคุมการสอนคือ Prof. Brian McGrath, Prof.Michael Conard และ Prof. Grahame Shane*. วิธีการสอนและการเก็บและบันทึกข้อมูลที่น่าสนใจ โดยเฉพาะการบันทึกข้อมูลด้วย “ภาพเคลื่อนไหว”
และในวันสุดท้ายมีการนำเสนอผลงานการเก็บข้อมูลพื้นที่และผลการวิเคราะห์คร่าวๆ..
บางกลุ่มเปิดเป็นประเด็นคำถามทิ้งไว้ เพื่อไปคิดในขั้นตอนการออกแบบพื้นที่นั้นๆต่อ และในแต่ละกลุ่มก็มีวิธีการในการบันทึกและเข้าไปทำความรู้จักกับพื้นที่ที่แตกต่างกัน บางกลุ่มบันทึกเป็นภาพเคลื่อนไหวทั้งสองข้างทางในการเข้าไปในพื้นที่แต่ละเส้นทางแตกต่างกัน บ้างนำทางโดยลุงขับแท๊คซี่, ชาวบ้าน และหาบเร่แผงลอย เพื่อนในกลุ่มมีทั้งหมด 6 คน (กลุ่มนี้มีชาวไทย จีน อินเดีย อิสราเอล อเมริกาและญี่ปุ่นประเทศละหนึ่งคนครับ) และแยกย้ายกันเดินสำรวจพื้นที่ เราได้แยกไปกับสามคนนี้ครับ ยูกะ, แมท และลี ทั้งสามคนน่ารักมาก หลังการนำเสนองาน วันนี้อาจารย์และนักเรียนทั้งหมดนั่งเรือไปดูสวนผลไม้เก่าในคลองบางกอกน้อย ยูกะยื่นการ์ดส่งให้..เป็นเวลาที่พวกเรากล่าวคำร่ำลาครับ : )
*ถ้ามีโอกาสจะมาเขียนถึงงานครั้งนี้ และ “Prof.Grahame” ต่อครับ : )

“สวัสดีปีใหม่ครับ”
รูปนี้เป็นต้นไม้ต้นหนึ่งในบริเวณ Villa Savoye “Les Heures Claires” ที่ปารีสครับ เป็นบ้านอีกหลังหนึ่งที่ออกแบบโดย Le Corbusier สถาปนิกผู้โด่งดังในยุคโมเดิร์น เอารูปต้นไม้นี้มาอัพบลอกในวันปีใหม่ เพราะเป็นภาพที่ชอบ มันสวยดี มีชีวิต ชีวา ก่อนหน้านี้มีเด็กมาเล่นเก็บกิ่งไม้แถวนี้ ดูรูปนี้ทีไรก็นึกถึงบ้านหลังนี้ ที่มีต้นไม้โอบล้อมอยู่ห่างๆ มีเด็กวิ่งเล่นไปมา ทั้งในบ้าน และบริเวณบ้านกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยว พักผ่อนของผู้คน และชาวเมืองพอยซี่(Poisy)ไปแล้ว ในฐานะที่ตอนเห็นบ้านหลังนี้ครั้งแรกในห้องสมุด (หนังสือเล่มเก่ามาก ภาพเป็นขาวดำ) และชอบมากก..
เด็กเดินเก็บกิ่งไม้ไปมากลุ่มใต้ต้นไม้ที่โอบล้อมบ้านสีขาวหลังนี้ พบกิ่งแปลกๆตะโกนส่งเสียงดีใจ เรียกเพื่อนมาดู และถือไว้ในมือทั้งสองกำใหญ่ๆ เด็กผู้หญิงตัวเล็กถามแม่ว่า “เราจะขอเอากิ่งไม้พวกนี้กลับบ้านได้ไหม?” “เราเอาไปด้วยไม่ได้ ต้องทิ้งมันไว้ตรงนี้” แม่ตอบ “โอบบ สวยทั้งนั้นเลยไม่อยากทิ้ง” เด็กหญิงทำหน้าเหมือนจะร้องไห้ บ้านที่ชั้นล่างเป็นร้านขายของที่ระลึก คนเดินดูวนไป วนมา ถ่ายรูป บันไดหมุนเกลียวจากชั้นหนึ่งขับให้คนที่ขึ้นไปก่อนเดินเร็วขึ้นอีก ถึงวันที่ได้ไปบ้านหลังนี้แล้วความรู้สึกที่เคยชอบมากกับวันนี้ รู้สึกว่ามันจางๆไปแล้ว เราพยายามเดินดูรอบๆและในบ้านให้นาน ถ่ายรูป ต่อไปเรื่อยๆ เฮ่อ!?

 ! ชมผลงานวีดีโอศิลปะและอ่านสัมภาษณ์ของ คุณ Bill Viola ได้ในนี้ครับ

     http://www.designboom.com/eng/interview/viola.html 

ช่วงนี้มีการบ้านกำหนดการทำและนำเสนอ ส่งงาน ทับซ้อนกันจนทำให้เกร็ง !
ในขณะที่แปลบทความในหนังสือเล่มหนึ่งเพื่อทำรายงาน
เราพบความสุขขึ้นมาระหว่างการอ่านและแปล
(ส่วนหนึ่งเพราะข้อความที่เราอ่านไม่รู้เรื่อง เริ่มปะติดปะต่อ เป็นเรื่องราวขึ้นมาแล้วว..)
บทที่นี้ว่าด้วยความงานแบบอื่นๆ (another aesthetic?) พาเราไปพบกับปฏิมากรท่านหนึ่ง
ซึ่งทำงานน่าสนใจ และเราชอบมากกกๆ
ชื่อของเขาคือ “Andy Goldworthy!” ครับ

Another Aesthetic: In which language shall we build?
ทัศนะของกระบวนทัศนืใหม่ (complexity science) ก่อให้เกิดสุนทรียภาพแบบอื่นๆ
อันเป็นเสียงสะท้อนของยุคสมัยที่เปลี่ยนไปเมื่อเราทราบว่า “จักรวาล” มีการจัดตั้งตัวเอง
มีการเปลี่ยนแปลง มียืดและมีหดตัว ปรับเปรี่ยน “รูป” อยู่เสมอแล้ว “รูป” ของสถาปัตยกรรมควรจะเป็นอย่างไร?
“cosmogenic architecture” จึงเป็นผลให้หลักการสุนทรียภาพแบบอื่นๆที่แตกต่างจากหลักสุนทรียภาพในแบบเดิม
ได้ถือโอกาสก่อตัวมาจากกระบวนทัศน์ข้างต้นและมีผลต่อสถาปัตยกรรมในเวลาต่อมา
ภาษาของสถาปัตยกรรมร่วมสมัยจึงมีลักษณะเข้าใกล้ธรรมชาติมากขึ้น ความงดงามที่ซ่อนอยู่ในธรรมชาติ
ยกตัวอย่างเช่นรังของสัตว์ทั้งหลาย เช่น แมลง, ผึ้ง, นก ที่มีการปลูกและประกอบ สร้างมาจากพื้นที่นั้นๆ
มีลักษณะไม่จีรังยั่งยืนและสอดประสานเป็นไปร่วมกับธรรมชาติ ทั้งในลักษณะกลมกลืนและแตกต่าง
แต่ก็อยู่ในเงื่อนไขที่มีความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อม ที่มองเห็นและที่มองไม่เห็นทั้งหมด
ซึ่งตรงกันข้ามกับความเป็นเครื่องจักรในยุคสมัยใหม่ (Modernism)

…
ตัวอย่างงานของ Andy Goldsworthy นักปฏิมากร/ช่างฝีมือ ชาวอังกฤษ
ผู้สร้างงานปฏิมากรรมจากวัสดุธรรมชาติ เป็นความงดงามที่มีอยู่
และดำรงอยู่ในธรรมชาติ ซึ่งปักหลักอย่างไม่ถาวร ไม่มีความจีรัง ยั่งยืน
มีการย่อยสลาย และหายวับไปเมื่อสิ้นสุดการใช้งาน “living lightly on the earth”
งานของ Andy Goldworthy ก็เช่นเดียวกัน เขานำก้อนหิน, ดินโคลน,กิ่งไม้ และบางงานใช้เศษฟางข้าว
มาผสมกันด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่มีอยู่แล้ว
ประกอบกันขึ้นเป็นปฏิมากรรมให้รูปทรงสวยงาม ประหลาดตา รูปทรงที่เป็นหนึ่งเดียวนั้น
เมื่อมองในรายละเอียดจากเศษ รูปทรงของชิ้นส่วนที่นำมาประกอบ หรือถักร้อยเข้าด้วยแล้ว
จึงเป็นดั่ง Fractals และมีรูปเหมือนในลักษณะคล้ายตัวเอง (self-similslity) ในธรรมชาติ
ซ้ำกันทับซ้อนไปมา จนเกิดความซับซ้อนที่อยู่ในรูปทรงหนึ่งเดียว
…

“It’s cool!..amazing”
เด็กชายวัยหกขวบ พูดออกมาหลังจากการชมงานของ Andy Goldworthy.
* ภาพงานบางส่วนของเขา และกดเข้าไปดู(watch Andy) การทำงานและความคิดเห็นของเหล่าออเดียนสเด็กๆครับ (เจ๋งงง!อะ)
http://www.artisancam.org.uk/home.php?mnbtn=1

“…ขณิกะสมาธิ อุปปจาระสมาธิ อัปปนาสมาธิ เป็นการฝึกสมาธิวิปัสสนากรรมฐานขั้นหนึ่ง ผมเรียกว่าเป็น Animation จะลดความเป็นตัวตนของเราลงลดความรู้สึกรูปกายของเราลงจนเหลือเป็นเพียงรูปทรงอันเป็นนามธรรม ซึ่งสามารถรู้สึกและสัมผัสได้ งานชิ้นนี้เมื่อหล่อบรอนซ์เป็นสีขาว ให้ความรุ้สึกสงบมากเลยครับ..”
ข้อความจากหนังสือรวมงานปฏิมากรรมไทยเล่มหนึ่งของคุณนนทิวรรธน์ จันทนะผะลิน(2489-ปัจจุบัน)